Vận hành, TOU & quản lý năng lượngOperation, TOU & energy management · BàiLesson 2/4
Giờ nắng đỉnh và lịch sạc xả trong ngày
Trong bàiOn this page
Peak sun hours (PSH) is the number of equivalent hours of sun at the 1000 W/m² reference, the key figure for estimating yield. It is not daylight hours but the day's total energy collapsed to peak intensity. PSH varies sharply across Vietnam: the South is highest at about 4.4 to 4.8 hours, the Center 4.0 to 4.3, and the North markedly lower at about 3.3 to 3.5, which the original omitted. Within a day, the battery discharges at night and early morning, charges from midday surplus, then discharges again in the evening.
Solar Knowledge HubGiờ nắng đỉnh và lịch sạc xả trong ngàyPeak sun hours & daily charge-discharge schedule
Giờ nắng đỉnh (PSH) là con số then chốt để tính sản lượng — khác rõ theo vùng, không thể dùng một số chung cho cả nước.Peak sun hours (PSH) is the key figure for estimating yield — it varies sharply by region, one national average does not fit.
| VùngRegion | PSH trung bình (giờ/ngày)Avg PSH (hours/day) | Sản lượng năm tham khảoReference annual yield |
|---|---|---|
| Miền NamSouth | khoảng 4.4 – 4.8 giờabout 4.4 – 4.8 h | khoảng 1.550 – 1.700 kWh/kWpabout 1,550 – 1,700 kWh/kWp |
| Miền TrungCentral | khoảng 4.0 – 4.3 giờabout 4.0 – 4.3 h | khoảng 1.450 – 1.550 kWh/kWpabout 1,450 – 1,550 kWh/kWp |
| Miền BắcNorth | khoảng 3.3 – 3.5 giờabout 3.3 – 3.5 h | khoảng 1.150 – 1.250 kWh/kWpabout 1,150 – 1,250 kWh/kWp |
Bản gốc ghi PSH Việt Nam "trung bình 4–5 giờ" — đúng cho miền Trung và Nam nhưng bỏ sót miền Bắc ~3.4 giờ. Mùa đông xuân miền Bắc nhiều mây và nồm ẩm có thể kéo PSH xuống chỉ còn khoảng 2–2.5 giờ. Không dùng số miền Nam áp cho dự án miền Bắc.The original stated Vietnam averages "4–5 hours" — true for the South and Center but omits the North at ~3.4 h. Winter-spring cloud and humidity can pull northern PSH down to only about 2–2.5 h. Never use southern figures for northern projects.
Lịch "bám nắng" này tối ưu cho tự tiêu thụ tối đa với hộ gia đình. Khách doanh nghiệp có chênh lệch giá lớn nên kết hợp thêm: sạc từ lưới thấp điểm 00:00–06:00 rồi xả cao điểm 17:30–22:30 như tài liệu 05-01.This solar-tracking schedule maximises self-consumption for homes. Business customers with a large price gap should combine: charge from grid during off-peak 00:00–06:00 and discharge into peak 17:30–22:30 as in doc 05-01.
Khi tư vấn sản lượng, dùng PSH đúng vùng. Hệ ở miền Bắc cho sản lượng thấp hơn khoảng một phần ba so với cùng hệ ở miền Nam — kỳ vọng và bài toán hoàn vốn phải khác nhau. Hứa sản lượng kiểu miền Nam cho khách miền Bắc là cách nhanh nhất làm khách thất vọng.When advising on yield, use the correct regional PSH. A northern system produces about one-third less than the same system in the South — expectations and payback must differ. Promising southern yields to northern customers is the fastest way to disappoint them.
Sản lượng một hệ điện mặt trời phụ thuộc vào giờ nắng đỉnh của nơi lắp và cách pin sạc xả trong ngày bám theo đường cong nắng đó. Tài liệu này giải thích giờ nắng đỉnh là gì, khác nhau ra sao theo vùng Việt Nam và lịch sạc xả pin điển hình trong một ngày.
- Giờ nắng đỉnh, gọi là PSH, là số giờ quy đổi mà nắng đạt cường độ chuẩn 1000 W/m². Nó không phải số giờ có nắng mà là năng lượng cả ngày quy về số giờ ở cường độ đỉnh và là con số then chốt để tính sản lượng.
- PSH ở Việt Nam khác nhau rõ theo vùng. Miền Nam cao nhất khoảng 4.4 tới 4.8 giờ, miền Trung khoảng 4.0 tới 4.3 giờ, miền Bắc thấp hơn hẳn khoảng 3.3 tới 3.5 giờ. Đây là điểm bản gốc hay bỏ sót khi chỉ ghi mức chung 4 tới 5 giờ.
- Trong ngày, pin xả vào ban đêm và sáng sớm khi chưa có nắng, sạc từ nắng dư giữa trưa, rồi lại xả vào chiều tối. Lịch này bám theo đường cong nắng và nhu cầu tải.
Giờ nắng đỉnh là gì
Giờ nắng đỉnh là số giờ trong ngày mà nếu nắng giữ ở cường độ chuẩn 1000 W/m², sẽ cho đúng tổng năng lượng mặt trời thực nhận được cả ngày. Một PSH bằng 1 kWh trên mỗi mét vuông. Nếu một nơi có PSH 4.5 giờ, nghĩa là tổng năng lượng nắng cả ngày tương đương 4.5 giờ ở cường độ đỉnh.
Cần phân biệt PSH với số giờ có nắng. Mặt trời có thể chiếu mười mấy tiếng, nhưng nắng yếu lúc sáng sớm và chiều muộn chỉ đóng góp ít, nên PSH luôn nhỏ hơn số giờ ban ngày. Bốn yếu tố ảnh hưởng PSH là thời tiết, mùa trong năm, vị trí địa lý và hướng cùng góc nghiêng của tấm pin.
Giờ nắng đỉnh theo vùng Việt Nam
Đây là phần quan trọng nhất và là điểm bản gốc thiếu. PSH không đồng đều trên cả nước, nên không thể dùng một con số chung cho mọi vùng.
| Vùng | Giờ nắng đỉnh trung bình | Sản lượng năm tham khảo |
|---|---|---|
| Miền Nam | khoảng 4.4 tới 4.8 giờ | khoảng 1.550 tới 1.700 kWh mỗi kWp |
| Miền Trung | khoảng 4.0 tới 4.3 giờ | khoảng 1.450 tới 1.550 kWh mỗi kWp |
| Miền Bắc | khoảng 3.3 tới 3.5 giờ | khoảng 1.150 tới 1.250 kWh mỗi kWp |
Miền Bắc thấp hơn miền Nam đáng kể và còn dao động mạnh theo mùa. Mùa đông xuân nhiều mây và nồm ẩm có thể kéo PSH miền Bắc xuống chỉ còn khoảng 2 tới 2.5 giờ. Vì vậy khi ước lượng sản lượng và hoàn vốn cho dự án miền Bắc, phải dùng PSH vùng và tính tới dao động mùa, không lấy con số miền Nam áp vào.
Lịch sạc xả trong một ngày
Trong ngày, dòng năng lượng và trạng thái pin thay đổi theo đường cong nắng và nhu cầu tải, theo nguyên tắc ưu tiên điện mặt trời, rồi tải, rồi sạc pin, rồi mới tới lưới.
| Khung giờ | Hành động |
|---|---|
| 0 tới 6 giờ, ban đêm | Tải thấp, pin xả cấp tải, nếu pin cạn lấy thêm lưới |
| 6 tới 9 giờ, sáng sớm | Nắng bắt đầu, ưu tiên cấp tải, dư sạc pin, thiếu lấy lưới |
| 9 tới 15 giờ, nắng mạnh | Nắng đỉnh, ưu tiên cấp tải, dư sạc đầy pin, hạn chế lưới |
| 15 tới 18 giờ, chiều | Nắng giảm dần, ưu tiên cấp tải, thiếu bù từ pin, hạn chế lưới |
| 18 tới 24 giờ, ban đêm | Không có nắng, pin xả cấp tải, nếu cạn lấy lưới |
Dung lượng pin và công suất biến tần quyết định pin xả được bao lâu, vì thời gian xả bằng năng lượng pin chia công suất tải. PSH càng cao thì thu được càng nhiều năng lượng nên pin sạc đầy nhanh hơn và dư nhiều hơn để dùng buổi tối.
Lịch sạc xả bám nắng ở đây là cho mục tiêu tự dùng tối đa. Nó khác với lịch tối ưu theo biểu giá theo giờ ở tài liệu 05-01, nơi pin còn có thể sạc từ lưới giá rẻ lúc thấp điểm để xả vào cao điểm. Với khách hộ gia đình chủ yếu tự dùng thì bám nắng là chính. Với khách doanh nghiệp có chênh lệch giá lớn thì kết hợp cả sạc nắng lẫn sạc lưới thấp điểm.
Khi tư vấn sản lượng cho khách, hãy dùng giờ nắng đỉnh của đúng vùng. Một hệ ở miền Bắc cho sản lượng thấp hơn cùng hệ đó ở miền Nam khoảng một phần ba, nên kỳ vọng và bài toán hoàn vốn phải khác nhau. Hứa sản lượng kiểu miền Nam cho khách miền Bắc là cách nhanh nhất làm khách thất vọng.
English summary
Peak sun hours (PSH) is the number of equivalent hours of sun at the 1000 W/m² reference, the key figure for estimating yield. It is not daylight hours but the day’s total energy collapsed to peak intensity. PSH varies sharply across Vietnam: the South is highest at about 4.4 to 4.8 hours, the Center 4.0 to 4.3, and the North markedly lower at about 3.3 to 3.5, which the original omitted. Within a day, the battery discharges at night and early morning, charges from midday surplus, then discharges again in the evening.
| English | Tiếng Việt |
|---|---|
| Peak sun hours | Giờ nắng đỉnh |
| Specific yield | Sản lượng năm trên mỗi kWp |
| Irradiance | Cường độ bức xạ |
| Seasonal variation | Dao động theo mùa |
| Discharge time | Thời gian xả |
Định nghĩa PSH là tích phân bức xạ ngày chia cường độ chuẩn theo inverter.com và SurgePV. PSH theo vùng và sản lượng năm theo World Bank và ESMAP qua Global Solar Atlas, với miền Bắc khoảng 3.3 tới 3.5 giờ, miền Trung 4.0 tới 4.3, miền Nam 4.4 tới 4.8, dao động mùa miền Bắc xuống 2 tới 2.5 giờ theo Energypedia. Lịch sạc xả theo nguyên tắc ưu tiên điện mặt trời theo Firstgreen Consulting. Đính chính bổ sung miền Bắc theo phát hiện kiểm chứng.